woensdag 20 juni 2012

The Meditation Toolkit


“...from the point of view of our contemplative traditions... and this is to reduce them all down to a cartoon version that ignores the rather esoteric disputes between them... our habitual failure to recognize thought as thought, our habitual identification with discursive thought, is a primary source of human suffering, and when a person breaks this spell, an extraordinary kind of relief is available. Now the problem with a contemplative claim of this sort is that you can't borrow someone else's contemplative tools to test it. You have to develop your own tools.”  




There's no particular order. Pick whatever meditation technique fits you.

Killing the Buddha: Meditation that doesn't make atheists queasy
Required: 10 minutes of your time and knowing nothing about meditation.
Advised:  57 minutes of your time.
Recommended: Being an atheist. No longer believing Free Will is a real thing.

Instructions: 
If you're low on time, start at 29:30



The Splinter: Not moving until the beam is removed (A "Long" Meditation Technique)

Required: A place to sit
Advised: A quiet place to sit for a long time with some fresh air
Recommended: You should sit in meditation for twenty minutes every day—unless you’re too busy; then you should sit for an hour.


  1. Sit
  2. Notice your are sitting
  3. Notice there is sitting
  4. Notice there is in here
  5. Notice what is doing the noticing
  6. Notice noticing
  7. Sit

The Hammer: Making everything look like a nail, waiting to be meditated away (A "Short" Meditation Technique)

Required: Stress/panic/depressed/anxiety/insomniac/lost in discursive thought/bored
Advised: Having meditated once before, being able to take 1 minute for yourself without having to speak.
Recommended: Having meditated under supervision (usually a more experienced contemplative), do not start with this technique if you're new to this! It's meant for frequent use within a day!

Instructions:

  1. Have something to worry about.
    This usually doesn't take much and the mere suggestion might have already triggered some negative associative pathways in your mind. If you're a generally optimistic person and  think you'll manage just fine but want to be prepared in the future, you can go ahead and trigger something right now. Just think of something you don't like and focus your attention on it for a while. You'll soon realize that you're lost in negativity. Or you won't realize it, and will be all the more lost. You can do it without having something to worry about. Just being bored and feeling fine also suffices, but the effect will be less dramatic.
  2. Every breath is a moment for meditation.
    That's not just the first step. You can meditate all the way through that first step and stop abruptly after, and that's fine. That's more than nothing. It only has to last a moment. If it lasts several moments, all the better.
  3. Be grateful every moment you're not busy doing something better.
    Every moment is a moment you could be grateful for the things you do have, rather than the things you worry you might not have. Being grateful for being able to meditate a moment is enough, you don't need to take an entire 20 minute session just because you had a moment you couldn't think straight anymore. Being able to breathe in a relaxed manner is enough to be grateful for (as anybody who ever had a panic attack will tell you), being able to breathe is enough for anybody who thinks human life is intrinsically worthwhile and being grateful is good for your mental (and physical) well-being.
  4. Don't think you are anything.
    In fact, think of the previous as merely showing gratitude. You're merely a confluence of both bad and good things, but neither define you. The Ego is a construct and quite pliable. A basic Buddhist insight is that of interdependence and by esoteric extension nondualism (eg. Dzogchen), Though  quasi-equivalents can be found in Spinoza's monism. If you're not familiar with Eastern or Western philosophy, suffice to say that if you're your thoughts, you're a different you all the time.
  5. There's a list of questions, that don't even need answers and after a while, not even the attempt to answer them.
    It goes a little something like this (though lists may vary):
    What am I thinking? Am I thinking something negative? What do I want to think? Do I feel better? Are there ways, reasons or possibilities for me to feel better? What are those?
  6. If you notice your heart is racing, you're going into sympathetic overdrive. If not, skip this step.
    If you think you are having heart palpitations, then consider why you don't want that to happen. We're not individuals. We're divided among diverse thoughts and organ failures that we can't be said to 'be', merely have. And more than being, we realize having is fleeting.
    1. If you were suicidal suicidal (not required), congratulations! You've just killed the Self! You've killed thought and just like dreams (and psychotropic substances that simulate dreamlike states) you've just caught up with part of it. Paid a down payment in advance, escaped and took part of your pension early. Also, you're going to die one day, no need to hasten the process or make sure you have a uncomfortable time in the meantime.
    2. If you're unable to see the positive side of everything, spend time with people trained in dialectics. Philosophers and lawyers tend to be good at this, but avoid morosophs and if you know any ethicists, you really should have asked their views on meditation and follow their advice instead of reading all of this. Another path is Zen Masters, though they answer nothing at all and by letting all things be (as they already were), you're left with yourself and can't escape yourself (and therefor have to and by guidance are able) to remake yourself.
    3. If you're prone to panic attacks, it's good to have somebody around who can handle this. I assume if you're reading this far, the little voice inside your head never gave you good advice in those situations. Here's what you do:
      1. Will me panicking improve the situation?
        It usually doesn't and fearing the fear makes things worse and fearing the fear will make things worse also does. So unless you see through infinite regression, move on in thought. But at least now you've got yourself a full-blown panic attack (worrying about worrying instead of productive, 'neutral' or no thoughts) and the next step won't seem too much.
      2. Take your medication.
      3. If that's not an option, have somebody nearby saying or doing the following:
        1. "Sit back down." (assuming you tried to get up at some point)
        2. "Tell me what's happening"
        3. "I'm gonna feel your pulse, okay?"
        4. "Sssh" (assuming you were about to try and and he or she is still trying to take your pulse")
        5. "I'm going to ask some questions."
        6. "Where are you right now?"
        7. "Are you having trouble breathing?'
        8. "Can you hear me?
        9. If he or she's familiar with the second stage of the A-anxiety table or the army field manual FM-2251 "New Infantry Adaptation to a Threatening Situation", have them send me an e-mail, because I couldn't find it. Also, The Newsroom is great show isn't it?
        10. "Start breathing from your abdomen"
        11. "Imagine you're in a safe place or something you like. YouTube kittens"
        12. "You're here, you're part of this group. Everybody likes you."
        13. "Everything is fine, you can check yourself later"
        14. "We're not in imminent danger, seriously, take a chill pill"
    4. If you feel you are about to lose self-control (or rather, the illusion of control if any of you have seen the movie "Instinct"), simply count to 10.
      Whenever disturbed in thought (like for example, reliving the violent scene in Instinct where this deep truth is revealed), start from 1 again. If all goes well, your heart will return to its normal rate by 10.
    5. If counting proves too difficult, merely chant a mantra.
      It could be "One" (because I assume you got that far when counting), "Ohm", "We are all one" or "Om manipadmé hum". There are other mantras and you can simply wish loving kindness on all sentient beings including yourself. Knowing you can wish it for others, already makes it so much easier to be kind to yourself. It also allows you to lose focus of the powerful 'Self' illusion (including the negative manifestations, which most of us seem to be able to differentiate from the 'self'. E.g. "I am good, I have bad days". Or to shake off thought "I think, therefor I exist. I don't feel particularly good, I must be bad. I feel bad now. I think bad things. I am my thoughts. I am bad". You can pick your own mantra, just make sure it is (or at least feels if it's another language) positive. You're going to be saying it a lot.
  7. Take another breath.
  8. Do you feel a little better yet?
    If not, try again. The odds of stepping out of vicious cycle that fast were slim. If you do, rest assured that it worked (all you were doing was changing your attitude anyway, directing yourself towards the positive, regardless of where you just came from) and move on. Congratulations, you've just avoided a cascade effect. Rejoice! You've just managed to make yourself happy! 


Mindfulness Meditation
Required: 5 minutes of your time.
Advised: 15 minutes of your time
Recommended: 25-30 minutes in the first sitting and 20 in the next if that seems too strenuous.

Instructions:
  1. Sit in a comfortable position. Try to sit in the same place each day. Avoid positions that you might fall asleep in.
    a. The back is long and supports itself.
    b. Shoulders are relaxed downward, the neck is long, and the chin is pointing neither up nor down.
    c. The face is relaxed.
  2. Begin to breathe (preferably through the nostrils). Feel the belly rise, the ribs expand, and the slight movement in the collarbones and shoulders as the breath moves upward. Feel the exhalation.
  3. Focus on one aspect of the breath.
    a. The movement of air in and out of the nostrils.
    b. Or the lifting and falling of the belly.
  4. Watch that one aspect of the breath.
    a. When the mind wanders, gently bring it back to the breath and the aspect you have chosen to watch.
    b. Do this as many times as you need to.
    c. There is no such thing as a good or bad meditation. (Good and bad are judgments, events in the mind – just note them and go back to the breathing.)
  5. Start with 5–10 minutes and then increase the time until you can sit for 30 minutes.
Zen Meditation
Required: Somebody who knows something about (mindfulness) meditation
Advised: Somebody familiar with Zen Buddhism
Recommended: A Zen Master. Somebody who knows some koans and who you'll listen to.

Instructions:
  1. The problem with the Hammer (as you may have noticed) is that it gets complicated, REAL fast. The main thing is my little intro to everything here, including the Hammer: Practice forgiveness towards yourself. You're going to fail anyway, at some point. You're not perfect and you're not supposed to be, you're striving towards perfection and if you can be perfect, you already are.
  2. The great thing about the Hammer is that you can do it anyway. The sad thing about Za Zen, is that you have to find a place to sit, preferably quiet and if possible with other people around.
  3. Have somebody familiar with Zen Meditation guide you through this. If such person is not available, have another person use the Mindfulness Meditation Technique described above, using a soothing voice to guide you through. I'll be calling this person the Zen Master, though if you've actually found one, chances are you're expected to call him Sensei. Only one person is the Sensei, others could be Sempai and take the role of Zen Master when the Sensei is not their. But there's only one at a time guiding everything.
  4. Remain silent during the entire meditation. The Zen Master (who will use this time to meditate him or herself) will be the only one talking (and it should be a little surprise because you're not actively expecting it, not disturbing because you are already 'aware', which is to say 'mindful').
  5. Do not set a time-limit. Just have tea after (,go home) and go to sleep. It could easily be hours if done right.
  6. If a time-limit is needed, 2 hours is good one. Break down (though the pupils don't have to be informed of this, as the ritual will become second nature soon enough and Japanese tradition prides itself in not saying certain things but only doing them*) of the 2 hours would be as following: Recitation of The Heart Sūtra, a half hour of guided meditation, another recitation, another half hour of meditation (usually no guidance as, if anything, the mantra ought to be spinning through your mind), a walking meditation and another recitation, repeat, Shiguseiganmon is recited. Tea. Slowly beginning to talk, though not enthusiastically and preferably not about the meditation. As the it quickly devolves into talking about how much it hurts to sit in that position for an extended period, not moving a muscle (and if you weren't using meditation to handle pain, you'll have gotten a chance by the end)
  7. Or you could do it the way they did it 800 years ago by reading some Dōgen. But I wouldn't call that Zen meditation, more like DIY Meditation.

YouTube Meditation
Required: Working Flash player
Advised: A quiet space and place with only this in the background.
Recommended: Watching and listening first (as instruction can be found at the end) without trying to meditate and making your own list out of the playlist (unless you like everything, including duration, order and every clip in it which is not recommended)

Instructions, Background music, Sutras are all in the playlist.

Meditative techniques while thinking

Meditation can be filled with thought. Mathematical thought, abstract thought, even discursive thought in an explicit verbal sense, but one has to be acutely aware. You can ponder and reflect on things, contemplate them, in a broader sense. One that doesn't require you don't think of anything, or only one single thing (the breath, or repeating a mantra, but this often becomes not thinking of anything), but involves a whole state of awareness needed for creativity, problem solving and is often referred to as 'day-dreaming'. Though people who day-dream unintentionally can hardly be called bodhisattvas just because they're doing it automatically. These things are best reserved for rather impersonal things. Not because those are more serious; but because, like intensely verbal thought, it  quickly becomes a construct within a social psychology. Becoming self-aware instead of aware of the situation. Often this will translate in to not even paying full attention to what people are trying to tell you. Sam Harris isn't the only one to point this out ("instead of listening, you'll be waiting to speak"), xkcd also has a nice illustration of this:


I suggest contemplating the cosmos. If there's ever a subject to think about deeply, it's everything. The universe. If you want to know how it got here, just look at this video:


Ponder that.

Or if the prosaic doesn't cause wonder, perhaps poetry does. I'm not a big poetry fan, but at least people know it's not real when they enjoy it. So it's like a placebo, it works and I'll take it if it does. But there's no point in me going after it, actively. It only works because you don't know what it is or what it's doing. So reading poetry as poetry would, to me, defeat the purpose. I hardly ever think, dream or write what is considered 'poetic'. Or what I consider exceedingly shoddy grammar. Whatever art or beauty can be found in poetry, I find I prose twice over. And if you can't appreciate the prosaic, I suspect you're already on Prozac.

I guess my point is, if you're going to read poetry for poetry, at least have some style and know why you're doing it:

Poetry should... should strike the reader as a wording of his own highest thoughts, and appear almost a remembrance. ~John Keats

Disclaimer: This post was done in English on an otherwise dutch (Belgian) site. The reason is simply that the Sam Harris talk sparked it. Whereas normally conversations with dutch-speaking people I've had in Belgium perform this function. I've kept it like this to maintain congruity and accessibility. Manuals on the Mind seem to be in short supply and high demand. I'm just glad to have written one on Meditation. I would be remiss in not pointing to Eastern Traditions as enumerated by Shinzen Young in Five Classic Meditations (guided meditation for beginners) and Western Philosophy such as the Stoicism of Marcus Aurelius in The Meditations.

zondag 4 december 2011

Botsen met de buren, maar met niemand anders


"Als sterrestelsels van elkaar wegvliegen tegen alsmaar hogere snelheid, waarom botsen we dan toch met Andromeda?" EN "Waarom zal ons zonnestelsel niet beïnvloed worden?"
Het kan de ethicus vergeven worden dat hij het antwoord niet onmiddelijk weet. De kosmologische invullingen van genesis en het eschaton zijn zo ver van ons dagdagelijks bestaan verwijderd, dat zij eerder als esthetische invulling dienen gezien te worden. Wat mooi toch, die kosmos. Een bron van genot die zelfs Kant niet ontging. Al had hij het over bewondering en ontzag:
Zwei Dinge erfüllen das Gemüt mit immer neuer und zunehmender Bewunderung und Ehrfurcht, je öfter und anhaltender sich das Nachdenken damit beschäftigt: der bestirnte Himmel über mir, und das moralische Gesetz in mir. (Kritik der praktischen Vernuft)
Toch is er een kort en bondig antwoord op de vraag. De botsing gebeurt enkel binnen de Lokale Groep.
Er natuurlijk ook een vervelend, langer antwoord op de vraag. Zo is het einde der tijden (eschaton)  natuurlijk een overdrijving. Niet alleen zal de rest van het universum (en dus tijd) rustig blijven voortbestaan, zelfs binnen ons zonnestelsel zal er wellicht geen impact zijn op onze zon en planeten. Minder dan 3% kans dat de zon ons verlaat ten voordele van Andromeda.
Ons Melkwegstelsel mag er dan wel aan geloven, sterren zelf zijn heel klein in vergelijking met de grote afstanden die hen scheidt. Zoals Douglas Adams zegt in hoofdstuk 8 van het bekende liftersboek:
"Space,... is big. Really big. You just won't believe how vastly, hugely, mindbogglingly big it is. I mean, you may think it's a long way down the road to the chemist's, but that's just peanuts to space, listen..."
Zelfs onze galactische buurt is zo ontzettend groot dat we (lees: degenen die weten waar '42' een antwoord op is) er wel nog Betelgeuse in herkennen, maar verder niets. We moeten al naar onze 'zonnebuurt' kijken, eer we namen zien die we herkennen uit populaire cultuur. Alteir, Vega (Contact met Jody Foster, de verfilming van Carl Sagan's boek), Castor en Pollux (al was dat Face-Off en deelden ze dezelfde inspiratiebron).
Vergelijkingen met ping-bol balletjes in Parijs en erwten in Berlijn terzijde, volstaat het om te zeggen dat het heel erg waarschijnlijk is dat sterren nooit zullen botsen. Voor een dierensoort dat nog geen manier heeft gevonden om het zonnestelsel te verlaten is dat het belangrijkste. Dat is trouwens allemaal miljarden jaren in de toekomst, we hebben slechts een half miljard meer te gaan. Ik zou zeggen, laat het tellen.

maandag 17 oktober 2011

Uitdaging voor een pacifist

Wanneer men mij vraagt of ik oorlog X of inval Y goedkeur, antwoord ik dat ik pacifist ben. De reden dat ik mezelf in die categorie dwing is omdat het me toelaat pacifisme met enig virulentie te verdedigen. Het militant pacifisme van Einstein indachtig, besef ik natuurlijk dat de Tweede Wereldoorlog steevast als (sterk) tegenargument zal gebruikt worden. Ghandi was overigens van mening dat een vrouw die op het punt staat verkracht te worden beroep kan doen - lees: moet doen wanneer ze dat kan- op (een legitieme vorm van) zelfverdediging. In interpersoonlijke relaties heb ik ook al fysieke kracht moeten gebruiken om anderen te verdedigen. Maar ik heb nimmer opgeroepen tot geweld tegen of voor de bescherming van de ander. Dit zijn uiterst persoonlijke keuzes en doen mijns inziens geen afbreuk aan pacifisme. Georganiseerde geweld (of het oproepen daartoe) heeft een sterke mogelijkheid uit de hand te lopen. Het is tegen dit fenomeen dat ik me verzet wanner ik mezelf een pacifist noem. Wij-zij denken is uitzonderlijk gevoelig voor institutionalisatie en instituties hebben de neiging zichzelf niet op te heffen. Dat laatste is een anarchistische kritiek die natuurlijk verder gaat tot op het niveau van de staat. Aan die laatste kent de republikeinse burger echter het monopolie van geweld toe. Gemakshalve probeer ik beide wereldbeelden te synthetiseren tot anarcho-pacifisme. Het te maken onderscheid tussen beide wereldbeelden is echter dat anarchisme de nuance toelaat dat er instanties zijn waarbij machtsuitoefening wel degelijk legitiem is (doch, de bewijslast ligt bij degene die dat uitoefent). Het is dus ingevuld als een politieke theorie (met vervalsbaarheid ingebouwd), niet zozeer een ideologie (al zijn er anarchisten die stellen dat geen enkele machtsuitoefening legitiem kan zijn). Er is namelijk geen blauwdruk van hoe een anarchistische samenleving er zou moeten uit zien, noch het idee dat we ooit die utopie zouden bereiken. Het gaat enkel om de anarchistische reflex. Dit wil zeggen de kritieke reflex om macht in vraag te stellen en wanneer deze illegitiem blijkt te zijn, af te breken. Pacifisme is echter een geloofsovertuiging. Ik heb me onvoldoende verdiept in de vele theoretische, filosofische en technische uitwerkingen om een geraffineerd pacifisme te poneren. Ik ben bereid pacifisme -in zijn totaliteit, zoals ik ze hier naar voor breng en zoals het doorgaans begrepen wordt- te verlaten indien er een instantie aangetoond wordt, waarbij geweld op een collectieve schaal goed te praten valt. Op individuele schaal, sta ik uitzonderingen toe, zoals eerder aangegeven. Dat past binnen het pacifisme, aangezien ik (als anarchist) mezelf en mijn gebruik van geweld kan legitimeren wanneer ik het gebruik. Hiervoor heb ik kennis genomen van enkele technieken om agressieve individuen te neutraliseren wanneer deze mezelf of (zoals in de praktijk bleek, voornamelijk) anderen te lijf gaan. Wanneer het echter over meerderen gaat, is er een oorlogslogica in werking en is escalatie zelden ver weg. Ik herinner me een instantie waarbij de persoon die ik verdedigde, zichzelf niet zou hebben verdedigd (vandaar mijn interventie). Ik had amper de neiging deze persoon te overtuigen dat toch te doen. Ten eerste is het op zich nobel van die persoon te willen lijden, liever dan lijden te veroorzaken. Ten tweede was deze niet bijzonder in staat zich te verdedigen en zou het dus wellicht voor een groter lijden van die persoon hebben gezorgd. Ten derde, indien verzet wel succesvol zou zijn, is het niet onwaarschijnlijk dat de aanvaller ernstige schade opliep. Hierdoor wordt het slachtoffer de dader. Niet alleen is dit psychologisch een onaangename gedachte, ze valt volgens mij te rechtvaardigen.

De enige manier om dergelijke collectieve waanzin te neutraliseren, zonder immoreel veel schade bij de groep te veroorzaken (en dus het slechte voorbeeld geven, wat verdere escalatie promoot), is door pacifisme te prediken. De oorlogsmoeheid van de duitsers gedurende de Tweede Wereldoorlog twee was ongetwijfeld een belangrijke factor in het voorkomen dat we het hele duitse volk moesten uitroeien om de oorlog te winnen. Aangezien genocide vaak als argument wordt gebruikt om nationaal-socialistisch duitsland af te keuren (in die mate dat men geweld tegen 'hen' moest gebruiken), ga ik er gemakshalve van uit dat niemand hier een voorstander van is. Zelfs indien de burgerslachtoffers in oorlogen sinds de wereldoorlogen (relatief ten aanzien van soldaten) niet zo hoog lagen, zou ik nog steeds niet geneigd zijn het ene als de systematische vernietiging te zien en het andere niet. De 'denkfout' die hier dus wordt gemaakt is het hellend vlak van oorlog tot genocide. Want in een totaaloorlog vecht iedereen tot de laatste snik.

Zijn er dan werkelijk geen situaties denkbaar waarin het pacifisme dient te verlaten worden? Noam Chomsky, als anarcho-syndicalist, stelt dat arbeiders die een failliete fabriek (waarvan de kapitalist ze ging opdelen en verkopen) als collectief draaiende houden, het recht hebben deze productiefactor te beschermen met geweld. Toch geeft hij zelf aan dat hij niet goed is in het maken van tactische keuzes, bijvoorbeeld of de universiteit steun diende te betuigen aan dienstweigeraars. Dit bleek een succesvolle taktiek te zijn en hij gebruikt dit vaak als voorbeeld waarom mensen beter hem niet om advies vragen als het op concrete acties aankomt. Aangezien hij ook afraadt dat mensen met helmen protesteren (omdat de staat toch het monopolie op geweld heeft en altijd zal overtroeven), ben ik geneigd (hem hier wel gelijk te geven) dit door te trekken. In een seculiere samenleving met formele democratische regels, ben ik niet geneigd om anarcho-syndicalist te worden. Toch is het goed mogelijk dat na het lezen van "Anarchisme en syndicalisme in Spanje", ik me bedenk. Ik zou me in ieder geval niet meer een laffe pacifist voelen. Maar het zou een al te gemakkelijke cognitieve dissonantie zijn indien ik in deze wereld geen instanties herken waar ik met geweld zou willen tegen optreden. Als de les uit de Tweede Wereldoorlog  is dat als genocide je stoort en je dit met geweld moet bestrijden, dan zou ik bijvoorbeeld gaan vechten tegen de Janjaweed of Interahamwe-milities. Wederom, of onze staat dit zou moeten doen is een andere vraag. Dienstplicht zou in ieder geval mensen bewuster maken van de oorlogen die een land voert (en gevoeliger voor eventuele invallen of represailles). Wie echter zegt dat de overheid alles in de naam van het volk doet, volgt de logica van de daders op 11 september 2001, die stelden dat in een democratie, iedereen medeplichtig is en er dus geen onschuldige slachtoffers zijn. De gevaren van een oorlogslogica of eender welke strijd tegen imperialisme worden snel duidelijk met dit beeld in het achterhoofd. Al is het amerikaans imperialisme schuldig aan corporatisme (de verstrengeling van de overheid en kapitaal) en niet aan jihad (religieuze rechtsregels, dus een verstrengeling van staat en -in casu- godsdienst). Dit geeft een sterke indicatie dat bij die eerste geweldloze hervorming mogelijk is, waar dit bij een revolutie in het denken vereist (te beginnen met de inclusie van vrijheid van meningsuiting). Ik maak bij deze gemakshalve abstractie van de huidige stand van zaken. Zo is de overgrote meerderheid van kapers afkomstig van Saudi-Arabië, die samen met enkele andere olieland en China de enige landen in de wereld zijn die niet schuldenaars zijn maar schuldeisers. Laten we ons echter beperken tot een academische oefening uit het verleden, al was het maar om de schok tot de consequenties die dit zou kunnen hebben te verzachten en op een menselijke manier met cognitieve dissonantie om te gaan. Het is goed denkbaar dat  er ooit een periode was waarin er een nexus bestond van Kerk, Koning en Kapitaal. Indien een strijd hiertegen gerechtvaardigd is voor mezelf, is dat ook zo voor anderen en vice versa. Er zijn mensen die van mening zijn dat ongeacht of ze zelf al dan niet gaan vechten, de overheid het recht heeft via propaganda en minder subtiele vormen van dwang oorlog te verklaren en te gebruiken als machtsmiddel. Als moraalwetenschapper ben ik geneigd me te houden aan universaliseerbaarheid om contradicties in het denken tegen te gaan. Als de overheid hen dwingt, geldt het ook voor hen (dus zouden ze het wel doen). Ik hou er een analoge redenering op na als of je God nodig hebt om het goede te doen. Kritieken op conservatisme en verdedigingen van anarchisme terzijde, zal ik me houden aan het schematisch uitdenken van pacifisme. Indien ik er 10 jaar over doe om van mening te veranderen (want pacifisme is een mening, geen oordeel), dan ziet het volgende schema me er relatief realistisch uit:
1920: Waarschuwen voor 'banksters'. Mensen er op proberen wijzen dat als gangsters in banken werken, dit er voor kan zorgen dat kapitaal weggesluisd wordt naar allerlei onzuivere zaken.
1930: Vechten* tegen de fusie van Kerk, Koning en Kapitaal aan het Spaanse Front.
1940: Oorlogsmoe pacifisme verklaren als de enige waardige manier om de strijd te voeren.
1950: Verbaasd zijn, dat na de twee atoombommen die gevallen zijn, de mensheid nog steeds bestaat.
1960: Verbaasd zijn hoe goed de volgende generatie het heeft (op materieel vlak).
1970: Verbaasd zijn hoe goed de mens geworden is (op moreel vlak)
1980: Verbaasd zijn dat ik nog steeds verbaasd kan zijn.
1990: Klagen hoe vroeger alles beter was. Al was het vorig decennium niet wezenlijk anders.
2000: Het einde verwachten
2010: Het einde verwelkomen.
2020: Waarschuwen voor de banksters.

*Uiteindelijk zou ik echter waarschijnlijk weigeren, zelfs als George Orwell hemzelve me vroeg om hem te vergezellen. "Sterven doen we allemaal, doden is een optie", zou ik zeggen terwijl ik hem afwimpel. "Ik wil wel sterven voor mijn idealen, maar je strijd moet je zelf maar strijden". Een keuze met slechte gevolgen, gezien het nexus van Kerk, Koning en Kapitaal dat er een halve eeuw aan de macht zou zijn.

Mensen die de strijd met cognitieve dissonantie wensen aan te gaan kunnen contempleren hoe AXA, Dexia, Fortis en ING investeren in clustermunitie, hoe AXA, Dexia, Fortis, ING en KBC investeren in Birma (dat overigens kernwapens wenst te bemachtigen) of hoe Dexia winst maakt aan de bezetting van Palestina. Dat laatste kan men misschien nog vergoelijken met een aanval op de Islam. Landmijnen kan men misschien goedpraten als obstakel tussen een unificatie van Korea. Maar dan blijven wapens met verarmd uranium nog steeds een probleem. Toegegeven, het zorgt voor slordige doden in plaats van goed geordende doden zoals bij de holocaust. Maar de reflex om nalatigheid minder ernstig in te schatten (of minder blaamwaardig te achten), dan intentie berust wat mij betreft op een overschatting van die laatste. Men heeft namelijk doorgaans altijd goede intenties en laat het na om overduidelijk kwaad te bestrijden wanneer men het zien. Kwaad te zien en niets doen, is de lafheid van de pacifist. Doch stel ik dat ik niet niets doe, ik gebruik de rede om een duurzame vrede te bewerkstelligen. Elke persoon die pacifisten wenst uit te moorden, zal ik trachten te bekeren. Elke groepering die met geweld tracht mensen te beschaven om geweld te gebruiken om geweld tegen te gaan, zal ik trachten te begrijpen; alsook trachten hen mij te doen begrijpen. Ik ben echter niet ongevoelig voor de uitdagingen van geweldloos verzet. Misschien is het slechts een mening, een droom.

Misschien bedenk ik me bij het zien van The Black Power Mixtape. Zoiets valt nooit uit te sluiten.

Post Scriptum: Ik kan me nog steeds in een pleidooi voor zelf-verdediging vinden. Mits de noodzakelijkeopmerkingen. Wanneer een staat het recht heeft zichzelf te verdedigen, daar heb ik nog geen zinnig antwoord op. De bevolking heeft in ieder geval het recht zichzelf te verdedigen. Een bevolking die kan vechten lijkt me niet slecht. Iedereen een vuurwapen geven en evolueren richting de VSA of Zwitserland, lijkt me niet noodzakelijk. Zelf ben ik een lid van de bevolking dat wellicht het niet met geweld zal opnemen voor een staat. Om vervolgens gedwongen te worden te vechten, de moorden en te sterven voor dat ideaal lijkt me dan ook ongeoorloofde dwang. Dienstplicht is dus niet aan de orde. Al zou het wel een bewustzijn van het militaristisch beleid van een staat kweken bij de bevolking. Een voorzienbaar gevolg is een pacifistische houding zoals Finland.

Om de redenering die Harris maakt te vervolmaken. Ik ga er van uit dat machthebbers soms illegetiem die macht uitoefenen. Sommigen zouden zich ethisch 'gerechtvaardigd' voelen om zich te verzetten. Vaak is dit niets meer dan een misplaatst wraakgevoel. Als de economie het slecht doet, kan het zijn dat mensen hun lening niet kunnen afbetalen en uit hun huis worden gezet. Dat je werkgever je onvoldoende betaald en je bank de premie optrekt, is irrelevant. De politie zal alle macht gebruiken die ze hebben (en bij staten is dat een monopolie) om je uit je huis te zetten. De beste optie is te vluchten. Zo ook op collectief vlak. Als een leger je land binnenvalt, is de beste optie te vluchten. Bijvoorbeeld naar een naburig land. Eventueel naar nog een ander land waar je de autoriteiten kan inlichten dat je land onrechtmatig geannexeerd wordt. Dat de autoriteiten humanitaire interventie, rechtmatige inbeslagname van goederen bepleiten of niet luisteren naar mensen zonder papieren is niet aan de orde. De eerste impuls is te vluchten. Pas wanneer geweld werkelijk onvermijdelijk is, moet je vechten. Het nadeel is dat dit een volledige verbintenis vereist. Je zal moeten vechten tot de dood (van minstens 1 van de 2). Volledige vernietiging is soms te vermijden. Bijvoorbeeld wanneer bewustzijn verloren wordt of er sprake is van fysieke incapacitatie (lees: verlamming). Escalatie ligt echter altijd op de loer en weerbarstig- alsook spannigheid worden vaak onderschat.

Vergeet ook niet dat macht iedereen corrumpeert. Zowel degene die het uitoefent als degene die het ondergaat.

zaterdag 24 september 2011

Globale dominantie

Wie vlug iets wil bijleren over wereldgeschiedenis kan best kijken naar deze uiterst amusante lezing.
De recentste lezing die ik bij TED heb gezien haalt niet hetzelfde niveau. Wellicht omdat de spreker minder tijd kreeg om zijn verhaal te doen. Ga heen en bekijk!

donderdag 22 september 2011

Politiek: Een illustratie van de relevantie van moraliteit

Indien het een mensenrecht is voedsel te krijgen, dan zou het niet zo vergezocht zijn iedereen in "ons land" (elk territorium waar een overheid een aanspraak op legitieme macht doet) 200 Euro aan maaltijdcheques te geven. Als huisvesting dat is, dan zou iedereen recht moeten hebben op een sociale, passieve woning (opt-out principe op 18). Wie dat niet wenst (mobiliteit in plaats van stabiliteit), krijgt voor hetzelfde bedrag eco-cheques om de huur te betalen. Gebouwen zijn CO2 uitstoot nummer 1 (of was het van alle broeikasgassen, Jeremy Rifkin zal zei CO2 dacht ik), dus passieve gebouwen lijken mij een de enige manier om ons habitat ("de planeet") te redden EN mensen te voorzien van een bed en een dak boven hun hoofd. Als men dat voorstelt aan de doorsnee man of vrouw, vraagt deze "Is daar wel genoeg geld voor?". Welnu, indien onze maatschappij voor deze twee dingen geen geld kan vrijmaken, als daar geen voldoende technologie voorhanden is, voor wat dan wel? Wat is er dringender dan die twee dingen? Als er geld over is, stel ik natuurlijk voor dat aan onderwijs te spenderen (preventie als overheidstaak). Er zijn redenen om aan te nemen dat er voldoende middelen zijn in de westerse wereld en niet voldoende 'politieke wil' (ik zal de Chomskiaanse analyse van dat concept maar achterwege laten in deze bijdrage) om dat te delen met de rest van de wereld, dus waarom niet meteen onderwijs voor iedereen. Zo kunnen we aan gezondheidszorg doen door iedereen te informeren en een kans te geven om voor elkaar te zorgen op een redelijke manier. Als er dan nog genoeg geld is, kunnen we aan gezondheidszorg doen. Maar aangezien mensen zich tegenwoordig onsterfelijk wanen en de kredieteconomie zich te gemakkelijk in de schulden werkt, wil ik om fiscale redenen mensen niet te veel beloven.
Hoe verwezenlijken we dit? Door een nieuw en nog onbekender gezicht dat zich op de lijst bij Groen! zet? Door proberen stemmen af te snoepen van de PVDA+ lijst of de de opkomende Piratenpartij de kop in te drukken? Of door een idee te poneren?
In een republiek zouden deze twee rechten gewoon gegeven zijn. Niemand zou de rechten kunnen afnemen. We leven echter in een democratie en misschien is dat maar best. Wat ik wil, is niet wat iedereen wil en het is niet omdat ik een bepaalde politieke visie heb, dat ik deze (als een Leviathan) moet afdwingen bij de rest van de bevolking. Dus laten we gebruik maken van de Wetgevende Macht. Dit zou het volk moeten zijn. Welnu, in landen met een hoge internetpenetratiegraad is dat mogelijk. Iedereen heeft binnenkort een e-mail waar de overheid je kan bereiken (tax-on-web), voorlopig is de opkomstplicht nog niet virtueel. Dat houdt steek aangezien vrouwen nog steeds niet economisch zelfstandig genoeg zijn om hun man te verlaten en die er dus op nakijkt of ze wel juist stemt. Dat ze zo wanhopig vasthoudt aan materiele middelen die de testosteronrijke kostwinner verschaft, heeft alles te maken met de kinderen die een erfenis moeten krijgen om niet verstoken te zijn van...voedsel en onderdak. Wat was het punt voor ik deze tegenargumentatie even weerlegde? Welnu, dat we voor ieder wetsvoorstel (met een quorum van de huidige verkozen vertegenwoordigers) een referendum kunnen organiseren. Meer nog, dat dat automatisch het geval is. Indien mensen zich absoluut niet in politiek interesseren, blijven ze er van tussen. Indien ze per wetsontwerp/voorstel (juristen en politici weten op welke pervertering ik hier doel met de "/") echter interesse vertonen, kunnen ze ook per ontwerp stemmen.
Als er mensen durven beweren dat 'anderen' (nooit zijzelf, immer anderen) niet zouden werken indien ze niet op straffe van verhongering en dakloosheid zichzelf moeten verhuren op de arbeidsmarkt, dan heb ik maar 1 reactie: "Ik hoop dat de economie (zoals jij die ziet) snel in elkaar valt. Als dat de werkloosheid is die je vreest, hoera voor de werkloosheid. Leve de vrijheid van die mensen om te doen en laten wat ze willen. Zich niet kapot te werken indien ze dat niet kunnen."
Hoe moeten we dat betalen? Laten we een taxatie hebben op basis van mortaliteit. Een rationele belasting. Bijvoorbeeld door tabak, alcohol en geraffineerd suiker meer te taxeren. Tabak, niet sigaretten (daar zitten we al aan een maximum). Alcohol, inclusief de kosten verkeersongelukken die door alcoholconsumptie (die op hun beurt aanleiding geven tot te snel rijden). Welvaartziektes moeten zichzelf indekken door de juiste accijnzen te heffen. Het zout, vet en zoet eten dat men doorgaans koopt is geen voedsel. Het kan dus ook geen maaltijd vormen en vereist dus iets anders dan maaltijdcheques. Bijvoorbeeld geld. Dat lijkt me een uiterst geschikt middel om luxeproducten te kopen waarbij je afhankelijk bent van de private marktwerking.  Asociale woningen bouwen en het ontbreken van enige ruimtelijke ordening ten nadele van ons habitat (de golfbanen buiten het VK vallen gelukkig best mee, dus daar hoef ik niet over te beginnen) is echter een inbreuk op het publieke leven. Ach ja, de Belg heeft in een baksteen in zijn maag. Hij moet toch iets eten.

maandag 19 september 2011

Kant en Kunst

Wie er Kant op naleest op de nederlandstalige wikipedia (dat komt er van als je je schrijvers niet betaald, dan doen minderheidstalen als Nederlands het in het begin heel slecht), komt uiteindelijk bij de citaten terecht (komaan, wie wil er nu niet Kant kort samenvatten?). De leukste zijn natuurlijk degenen zonder bron. Net zoals het leukste verhaaltje over Kant er 1 is dat meer dan waarschijnlijk niet waar is. Hier zijn de uitspraken:

Zonder bron

  • "De mens is een ziekte op de huid van de aarde"
  • "Mijn filosofie heeft me niets bijgebracht, maar veel bespaard."
  • "Omdat geluk niet een ideaal van het verstand is, maar van de verbeelding."
  • "Over smaak valt wel te twisten, maar niet te discussiëren."
Nu moet ik er meteen bij zeggen. Ik zag mezelf altijd als esthetisch relativist. Ik denk dat mezelf dat nog steeds kan noemen. Al zal ik niet zo kort door de bocht gaan door te stellen dat Nietzsche ongelijk had over de hele lijn. Dat zou een te gemakkelijke manier zijn om met esthetica af te rekenen. Als moraalwetenschapper zie ik in dat Kant het de moeite vond er een derde kritiek aan te wijden, ik heb nooit esthetica gekregen (behalve in het middelbaar, maar dus niet als moraalwetenschapper) en dat ik geen kunstwetenschapper ben. Toch zie ik in de Verlichting de neiging van filosofen de Rede te poneren als voldoende om aan ethiek te beginnen. Als naturalist (de enige te hanteren methode om tot wetenschap te kunnen komen, me dunkt) ben ik best bereid de beginselenmoraal als een fenomeen van redelijke en dus morele wezens te poneren. Schoonheid, die volgens Kant verschilt van smaken, herleid ik tot zaken als symmetrie en andere fitness-psychologische mechanismen. Zoals de formule van Euler plots gelijk is aan beide kanten. Soms is dat directer (universeel aantrekkelijk gezicht), soms indirect (abstracte concepten). Zit dat in een schilderij? Voor mij enkel wanneer het leven imiteert. Paul Bloom vertelt hoe we van kunst genieten. Vaak omdat we het oorspronkelijke willen (is schaars en dus duur en zodoende een middel tot status). Het genieten zelf, daarvoor laat ik even dit schilderij zien:
Dit is dan misschien wel objectief mooi, zoals welzijn objectief goed is en rechtvaardigheid een middel om het te bereiken; ik denk niet dat we daarom zijn werken moeten lezen. Laten we durven onszelf van ons verstand te bedienen, zonder leiding van een ander. Dat is Verlichting; dat is helaas, nooit voorbij.
Indien er filosofen dit lezen: Utilitarisme ligt in het verlengde van het project van de Verlichting. R.M. Hare had gelijk om alle fouten redenen. Maar hij had redenen, net zoals Kant en daarom alleen al zijn ze deel van dezelfde traditie. De recentste trend is misschien wel de Gentse traditie.

zaterdag 17 september 2011

Niet alles wat blinkt...

Het kost 3 uur om naar "The Corporation" te kijken. Dus laten we slechts 1 zaak er uit lichten. Iets dat menig politiek liberaal nauw aan het hart ligt: Goud.
Carlton Brown: I've got to be honest with you. When the September 11th situation happened, and I must say, and I wanna say this because I don't want to take it lightly. It's not a light situation. It was a devastating act. It was really a bad thing. It was one of the worst things I've seen in my lifetime, you know. But, I will tell you and every trade will tell you, who was not in that building and who was buying gold and who owned gold and silver, that when it happened, the first thing you thought about was, "well, how much is gold up?" The first thing that came to mind was, "my God, gold must be exploding". Fortunately, for us, all our clients were in gold. So when it went up they all doubled their money. Everybody doubled their money. It was a blessing in disguise. Devastating, crushing, heart shattering, but on the financial sense, for my clients that were in the market, they all made money. Now, I wasn't looking for this type of help, but it happened. When the USA bombed Iraq back in 1991 the price of oil went from $13 to £40 a barrel, for cying out loud! Now, we couldn't wait for the bombs to start raining down on Saddam Hussein. We were all excited. We wanted Saddam to really create problems. "Do whatever you have to do, set fire to some more oil wells, because the price is going to go higher." Every broker was chanting that. There was not a broker that I know of that wasn't excited about that. This was a disaster. This was something that was, you know, catastrophe happening. Bombing. Wars. In devastation there is opportunity. 
Nee, niet het zwarte goud (dat ook natuurlijk). Maar het goud waarvan men weet dat het niet op zal geraken. En toch wil men steeds meer. Zo moet men verder goud ontginnen om toch maar met de conjunctuur om te kunnen gaan. Niet alleen in Midden-Amerika, maar in heel Latijns-Amerika. Aangezien er daar nogal wat regenwoud te vinden is, zou dat wel eens wat schade kunnen veroorzaken. Natuurlijk is China in die logica mee aan het stappen. Dat soort bronnen overtuigt natuurlijk niemand. Maar neutrale inleidingen in de problematiek zouden toch sommigen kunnen aanzetten tot enige twijfel. Sommige filosofen vinden 'wetenschap' dan weer een problematisch concept (toch als het als 'objectief') wordt geponeerd.